Khi kỹ sư chỉ sở hữu thiết bị đo đơn năng AC, họ sẽ gặp khó khăn trong việc kiểm tra và chẩn đoán các sự cố liên quan đến mạch điện một chiều hoặc các tín hiệu analog. Ví dụ, họ có thể đo được dòng điện cấp cho động cơ băng tải, nhưng không thể kiểm tra được tín hiệu của cảm biến, hoặc không thể xác định nguyên nhân hư hỏng của hệ thống sạc trên xe nâng hàng. Việc thiếu hụt công cụ đo lường phù hợp dẫn đến tình trạng phải phán đoán nguyên nhân dựa trên kinh nghiệm chủ quan thay vì số liệu thực tế, gây kéo dài thời gian sửa chữa.
Do đó, việc trang bị ampe kìm AC/DC đang trở thành yêu cầu thiết yếu. Đây là thiết bị cho phép đo lường chính xác cả hai loại dòng điện mà không cần ngắt mạch, giúp kỹ thuật viên kiểm soát toàn diện tình trạng của hệ thống. Bài viết này sẽ phân tích 5 tình huống kỹ thuật cụ thể bắt buộc phải sử dụng chức năng đo DC để xác định lỗi, qua đó cho thấy tầm quan trọng của việc nâng cấp thiết bị đo trong công tác bảo trì chuyên nghiệp.
I. KIỂM TRA TÍN HIỆU ĐIỀU KHIỂN TRONG HỆ THỐNG TỰ ĐỘNG HÓA
Trong các dây chuyền sản xuất sử dụng PLC và hệ thống tự động hóa, các thiết bị giao tiếp với nhau chủ yếu thông qua tín hiệu analog chuẩn dòng điện một chiều từ 4mA đến 20mA. Các thiết bị như cảm biến áp suất, cảm biến nhiệt độ, van tuyến tính đều hoạt động dựa trên nguyên lý này. Khi hệ thống gặp sự cố báo lỗi, việc xác định nguyên nhân nằm ở cảm biến hỏng, dây dẫn đứt hay bộ điều khiển lỗi là công việc phức tạp nếu không có thiết bị đo phù hợp.
Sử dụng ampe kìm AC/DC có độ phân giải cao mang lại hiệu quả rõ rệt thông qua các ưu điểm sau:
- Đo trực tiếp không cần ngắt mạch: Phương pháp đo truyền thống bằng đồng hồ vạn năng (VOM) yêu cầu kỹ thuật viên phải tháo rời dây dẫn để mắc nối tiếp đồng hồ vào mạch đo. Thao tác này buộc phải dừng hệ thống máy móc, gây gián đoạn sản xuất. Với ampe kìm đo dòng DC, kỹ thuật viên chỉ cần kẹp đầu đo vào dây tín hiệu khi máy đang hoạt động để đọc giá trị ngay lập tức.
- Xác định nhanh trạng thái thiết bị: Bằng cách đọc giá trị dòng điện, kỹ sư có thể biết chính xác tình trạng của cảm biến. Ví dụ, nếu đo được dòng ổn định ở mức 12mA, nghĩa là cảm biến và dây dẫn hoạt động bình thường, lỗi có thể nằm ở lập trình PLC. Ngược lại, nếu kết quả là 0mA, khả năng cao là mất nguồn cấp 24V DC hoặc dây cáp đã bị đứt ngầm.

II. SỬA CHỮA HỆ THỐNG ĐIỆN XE CƠ GIỚI VÀ MÁY PHÁT ĐIỆN
Bên cạnh dây chuyền sản xuất, các nhà máy thường vận hành thêm hệ thống xe nâng điện, xe cẩu, máy xúc lật và các tổ máy phát điện dự phòng. Đặc điểm chung của các thiết bị này là sử dụng hệ thống điện một chiều (thường là 12V, 24V hoặc 48V DC) để khởi động động cơ và nuôi các bo mạch điều khiển. Một chiếc ampe kìm chỉ đo được dòng AC sẽ trở nên vô dụng hoàn toàn khi bạn cần chẩn đoán các bệnh lý về điện trên các phương tiện này.
Đối với hệ thống sạc, khi động cơ nổ máy, máy phát (dynamo) phải cung cấp dòng điện nạp lại cho bình ắc quy. Kỹ thuật viên có thể kẹp ampe kìm vào dây cáp nối cọc bình để kiểm tra trực quan xem có dòng sạc đi vào hay không. Nếu động cơ đang hoạt động ở vòng tua cao mà dòng sạc hiển thị bằng 0 hoặc quá thấp so với thông số hãng, chứng tỏ máy phát đã bị hỏng chổi than hoặc bộ chỉnh lưu cần được thay thế.
Một ứng dụng quan trọng khác là phát hiện dòng rò làm hết bình ắc quy . Rất nhiều trường hợp xe để qua đêm không thể khởi động được do hết điện. Bằng cách kẹp ampe kìm đo dòng DC vào dây mát khi xe đã tắt máy hoàn toàn, kỹ thuật viên có thể phát hiện dòng điện tiêu thụ bất thường. Từ đó, họ dễ dàng khoanh vùng nguyên nhân do một thiết bị điện tử bị lỗi, đèn chiếu sáng trong cốp bị kẹt công tắc hay hệ thống định vị GPS đang tiêu thụ điện quá mức.
III. GIÁM SÁT DÒNG ĐIỆN MÁY HÀN VÀ BỂ MẠ CÔNG NGHIỆP
Trong các ngành cơ khí chế tạo và công nghiệp xi mạ, chất lượng sản phẩm phụ thuộc trực tiếp vào sự ổn định của nguồn dòng điện một chiều công suất lớn. Các máy hàn hồ quang DC hoặc các bể mạ điện phân yêu cầu dòng điện đầu ra phải chính xác tuyệt đối theo thông số cài đặt. Bất kỳ sự sai lệch nào cũng sẽ dẫn đến sản phẩm lỗi như mối hàn không ngấu, bị rỗ khí hoặc lớp mạ không đều, bong tróc.
Ampe kìm AC/DC đóng vai trò là thiết bị kiểm chứng độc lập với các tác dụng:
- Hiệu chuẩn thực tế máy hàn: Sau thời gian dài sử dụng, màn hình hiển thị hoặc núm vặn trên máy hàn thường bị sai số. Thợ hàn có thể cài đặt 150A nhưng dòng ra thực tế chỉ đạt 100A, ảnh hưởng đến kết cấu mối hàn. Kỹ thuật viên dùng ampe kìm kẹp trực tiếp vào cáp hàn để đo dòng điện thực tế lúc đang hàn, từ đó điều chỉnh lại máy cho chính xác.
- Kiểm soát quy trình mạ điện: Độ dày của lớp mạ crom hay kẽm tỷ lệ thuận với cường độ dòng điện DC và thời gian mạ. Việc giám sát liên tục dòng điện chạy qua các thanh dẫn (Busbar) của bể mạ giúp đảm bảo lô hàng sản xuất ra có chất lượng đồng nhất. Nếu dòng điện bị sụt giảm, kỹ sư cần kiểm tra lại sự tiếp xúc của các điện cực hoặc nồng độ dung dịch điện phân.

IV. KIỂM TRA CHỨC NĂNG PHANH ĐỘNG NĂNG TRÊN ĐỘNG CƠ AC
Đối với các máy móc công nghiệp yêu cầu dừng nhanh và chính xác như máy ly tâm, máy cưa gỗ hay quạt công nghiệp lớn, nhà sản xuất thường áp dụng phương pháp "Phanh tiêm dòng DC" (DC Injection Braking). Nguyên lý của phương pháp này là khi ngắt nguồn AC, bộ điều khiển sẽ lập tức bơm một dòng điện một chiều vào cuộn dây stator của động cơ để tạo ra từ trường tĩnh, hãm rô-to dừng lại nhanh chóng thay vì để quay theo quán tính tự do. Nếu chỉ sử dụng ampe kìm AC, kỹ thuật viên sẽ không thể biết được giai đoạn phanh này có đang hoạt động hay không.
Khi quan sát thấy máy mất quá nhiều thời gian để dừng hẳn so với bình thường, việc đầu tiên cần làm là kiểm tra xem có dòng DC được bơm vào động cơ hay không bằng cách sử dụng chức năng đo dòng một chiều trên ampe kìm. Thiết bị sẽ bắt được xung dòng điện này ngay tại thời điểm ngắt điện lưới. Nếu màn hình hiển thị 0A, điều đó khẳng định bộ điều khiển phanh đã bị hỏng hoặc cầu chì bảo vệ mạch phanh đã đứt.
Việc đo đạc giá trị thực tế còn giúp kỹ sư căn chỉnh lực phanh phù hợp. Dòng DC bơm vào quá lớn sẽ làm động cơ bị nóng nhanh và gây sốc cơ khí cho trục máy cũng như hộp số; ngược lại, dòng quá nhỏ sẽ không đủ lực hãm, gây mất an toàn. Thông qua số liệu đo được, người vận hành có thể điều chỉnh biến trở trên bộ khởi động mềm hoặc biến tần sao cho quá trình dừng máy diễn ra êm ái, hiệu quả và bảo vệ tuổi thọ động cơ.
V. TỐI ƯU HÓA CÔNG CỤ VÀ CHI PHÍ ĐẦU TƯ THIẾT BỊ
Lý do cuối cùng mang tính kinh tế và quản lý công cụ dụng cụ. Trước đây, để đáp ứng đầy đủ các yêu cầu công việc kể trên, một kỹ sư bảo trì phải mang theo nhiều loại thiết bị khác nhau: ampe kìm AC để đo tủ điện tổng, đồng hồ vạn năng để đo mạch DC, và máy đo chuyên dụng cho dòng nhỏ. Điều này gây bất tiện trong quá trình di chuyển, quản lý và tốn kém chi phí hiệu chuẩn định kỳ cho nhiều thiết bị.
Việc đầu tư một chiếc ampe kìm AC/DC chất lượng cao là giải pháp tích hợp hiệu quả mang lại nhiều lợi ích:
- Đáp ứng mọi yêu cầu đo lường: Kỹ thuật viên luôn ở thế chủ động dù phải xử lý sự cố ở hệ thống điện lưới xoay chiều hay hệ thống điều khiển một chiều. Khả năng đo đa dạng giúp công việc không bị gián đoạn do thiếu thiết bị.
- Tiết kiệm ngân sách dài hạn: Thay vì mua sắm nhiều thiết bị phân tán với độ bền thấp, việc tập trung ngân sách cho một thiết bị đa năng cao cấp giúp doanh nghiệp tiếp cận được các công nghệ tiên tiến như đo True RMS (giá trị hiệu dụng thực), kết nối không dây Bluetooth và khả năng chống va đập tốt hơn.
- Tăng độ chính xác khi thao tác: Việc sử dụng thành thạo một thiết bị duy nhất giúp kỹ thuật viên thao tác nhanh, hạn chế sai sót do nhầm lẫn giữa các thang đo hoặc cách đọc kết quả của các loại máy khác nhau.

VI. MUA SẮM THIẾT BỊ TẠI HIOKI VIỆT NAM
Việc nâng cấp từ các thiết bị đo đơn năng sang dòng ampe kìm AC/DC đa năng là bước đi cần thiết để nâng cao năng lực kỹ thuật và hiệu quả bảo trì. Tuy nhiên, để đảm bảo kết quả đo luôn tin cậy và an toàn, việc lựa chọn thiết bị từ nhà cung cấp uy tín là yếu tố quan trọng hàng đầu.
Khi lựa chọn các sản phẩm đo lường điện tại Hioki Vietnam, khách hàng sẽ nhận được những giá trị thiết thực:
- Độ bền và độ chính xác cao: Các thiết bị của Hioki được thiết kế và sản xuất theo tiêu chuẩn Nhật Bản, có khả năng hoạt động ổn định trong môi trường công nghiệp khắc nghiệt, chịu được va đập và bụi bẩn. Cảm biến đo lường giữ được độ chính xác cao qua nhiều năm sử dụng.
- Dải sản phẩm đa dạng: Hioki cung cấp nhiều dòng máy phù hợp với từng nhu cầu cụ thể, từ đo dòng vi sai nhỏ trong mạch điều khiển đến đo dòng tải lớn hàng nghìn Ampe trong trạm biến áp.
- Dịch vụ hiệu chuẩn tiêu chuẩn: Hioki Vietnam cung cấp dịch vụ hiệu chuẩn và cấp giấy chứng nhận theo tiêu chuẩn của hãng, giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu khắt khe trong các kỳ đánh giá chất lượng (Audit).
- Hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu: Đội ngũ chuyên gia của Hioki luôn sẵn sàng tư vấn cách sử dụng, giải đáp các thắc mắc về kỹ thuật đo lường dòng DC, xử lý nhiễu tín hiệu, giúp khách hàng khai thác tối đa tính năng của thiết bị.
Để hệ thống máy móc luôn hoạt động ở trạng thái tốt nhất, giảm thiểu rủi ro dừng máy, hãy liên hệ ngay với Hioki Vietnam để được tư vấn các giải pháp đo kiểm an toàn và hiệu quả nhất. Chúng tôi cam kết mang đến những công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp đội ngũ kỹ thuật của bạn tự tin giải quyết mọi vấn đề về điện năng một cách chính xác và nhanh chóng.
Sản phẩm liên quan